برای ارزیابی یکی بودن تصادف، عامل زمان تعیین‌کننده است. از این رو آرای اخیر دیوان کشور، تقارن زمانی پرتاب و تصادف را برای انتساب سمت رانندگی به زیان‌دیده، ملاک قرار می‌دهند.^[۲۲]

اما پاسخ سؤالی که باقی می ماند این است که شخص مسئول کیست؟ این سؤال که آیا دارنده همان مالک است یا می توان شخصی را که بر وسیله نقلیه تسلط دارد یا متصدی آن است نیز مسئول شناخت؟ در حقوق فرانسه واژه ای وجود دارد به نام محافظ^[۲۳] شخصی است که اداره وکنترل شی را در دست دارد و در صورتی از شی و وسیله ای که در دست وتحت کنترل اوست خسارتی به بار آید بدون نیاز به اثبات تقصیر مسئول جبران آن خسارت است.^[۲۴]

در قانون ۵ ژوئیه ۱۹۸۵ فرانسه تصریحی در خصوص مسئولیت مالک وسیله نقلیه دیده نمی شود اما به نظر دکترین این کشور محافظ یا راننده به تناسب مورد مسئول است، اما مالک بودن اماره ای است برای مسئولیت.

بیمه اجباری وسایل نقلیه در استرالیا در چارچوب قانون حوادث وسایل‌ نقلیه مصوب ۱۹۸۶ میلادی عمل می‌کند. این قانون یک هدف عمده را دنبال می‌کند و آن‌ فراهم آوردن پوششی جامع برای افراد جامعه است که به موجب آن هزینه های ناشی از صدمات جانی یا فوت طرفین حادثه جبران شود. از نکات قابل تأمل در این قانون ایجاد یک نظام بیمه‌ای است که به واسطه آن تمامی‌ افراد درگیر در حادثه تحت پوشش قرار می‌گیرند، به طوری که رانندگان وسایل نقلیه، سرنشینان (حتی افراد خانواده)، عابران و هر شخصی که به واسطه برخورد یا تصادم با وسیله نقلیه دچار آسیب دیدگی یا صدمه جانی شده باشد از پوشش بیمه‌ای برخوردار خواهند بود.

بر این اساس تمام رانندگان (دارندگان وسایل نقلیه) ملزم به خرید بیمه‌ نامه‌اند. این نوع بیمه با مشارکت و همکاری نزدیک اداره راهنمایی و رانندگی اجرا می‌شود. این همکاری در چارچوب وظایفی است که دارندگان وسایل نقلیه به منظور برخورداری از پوشش بیمه‌ای به عهده دارند. اهم این وظایف را به شرح ذیل بیان می‌شود:

طبق قانون، هر وسیله نقلیه موتوری باید نزد اداره راهنمایی و رانندگی به ثبت‌ برسد. این ثبت باید همه ساله تمدید شود و هر‌گونه نقل و انتقال با اطلاع اداره‌ راهنمایی و رانندگی صورت گیرد. همراه با تمدید ثبت سالانه، مبلغی به عنوان عوارض پرداخت می‌شود و چون‌ مراجعه هر ساله اجباری است مبالغ حق بیمه نیز در کنار عوارض سالانه پرداخت شده و برگ رسیدی به همراه یک برچسب که بر روی آن مشخصات وسیله نقلیه و مدت بیمه‌ درج شده است دریافت می‌شود. این برچسب بر روی شیشه اتومبیل نصب و اطلاعات‌ مربوط در رایانه مرکزی ثبت می‌شود به طوری‌که دسترسی به آخرین اطلاعات ‌در مورد وسایل نقلیه امکان‌پذیر است.^[۲۵]

ثبت سالانه وسیله نقلیه و پرداخت عوارض و حق‌ بیمه عمد تا به وسیله پست یا شعب بانک‌ها صورت می‌گیرد. حق بیمه نیز بر اساس نوع‌ وسیله نقلیه و منطقه جغرافیایی تردد تعیین می‌شود و هر ساله قابل تغییر است.پلیس با کنترل برچسب روی شیشه اتومبیل و یا کسب اطلاعات لازم توسط رایانه از وضعیت بیمه‌ای وسیله نقلیه آگاهی می‌یابد و نداشتن پوشش بیمه‌ای جرایم‌ سنگینی را در بر خواهد داشت. در سیستم کامن لا برخی نویسندگان معتقدند علی رغم این که مسئولیت ناشی از حوادث رانندگی ظاهراًً مبتنی بر تقصیر است ولی در واقع به مسئولیت موضوعی نزدیکتر است.^[۲۶] همچنین در سیستم کامن لا مالک اتومبیل مسئول جبران خسارت ناشی از وسیله نقلیه خودش است اما در عین حال گاهی ممکن است راننده مسئول شناخته شود.^۲

در ایالات متحده آمریکا راننده اتومبیل در قبال داشتن وسیله نقلیه دارای مسئولیت عظیمی است و رانندگی یک امتیاز و مزیت محسوب می شود نه یک حق.در آمریکا هر ایالت به راننده این اجازه را می‌دهد که از جاده های عمومی استفاده کند، ‌به این شرط که راننده موافقت کند که به تمام قوانین ترافیک جاده ای احترام بگذارد. ‌بنابرین‏ اساس شایع ترین شکایت یک راننده و یا صاحب وسیله نقلیه ای که باعث تصادف شده است تحت نظریه ای از تقصیر است.

راننده سبب تصادف با رانندگی خطر آفرینش برای همه اقداماتش چه عمداً وچه سهواً در صورتی که به شخص ثالث آسیبی برساند یا به وسیله نقلیه دیگری خسارتی وارد آورد مسئول شناخته می شود، در بیشتر مواقع شخص زیان دیده نمی تواند ثابت کند که راننده مقصر در رانندگی بی احتیاطی ‌کرده‌است. بدین ترتیب در قانون آمریکا هنگامی راننده مرتکب عملی شود که باعث نقض قانون ترافیک جاده ای و تجاوز به حقوق عمومی مردم می شود شخص زیان دیده نیازی ندارد ثابت کند که راننده مرتکب تقصیر شده است.

در حقیقت می توان گفت که راننده با رانندگی در جاده های عمومی به طور خودکار خود را تسلیم قوانین جاده ای می‌کند و موافق است که خسارت های ناشی از رانندگی که بر دیگری وارد آورده است را بپردازد. در حقوق ایالات متحده، پراسر معتقد است: «هنگامی که تصادف علی رغم احتیاط های لازم و در شرایط غیرقابل پیش‌بینی واقع شود موجب مسئولیت نیست،‌بنابرین‏ اگر راننده اتومبیلی ناگهان دچار حمله قلبی، غش، شود وکنترل اتومبیل را از دست بدهد،مسئول تلقی نمی شود، چون در این حالت وی نه مرتکب خطای عمدی شده است و نه مرتکب بی احتیاطی،مگر آن که با اطلاع از بیماری یا خواب آلودگی و احتمال این که دچار حمله قلبی خواهد شد به راندن وسیله نقلیه مبادرت کند» .^[۲۷]

اما سئوالی که ایجاد می شود این است هنگامی راننده سبب تصادف اتومبیل شرکت را می راند یا هنگامی که وسیله نقلیه شخصی خودش را در زمانی از مأموریتش برای کارفرما یا متصدی بنگاه می راند آیا کارفرما مسئول است؟

به طور کلی و ‌بر اساس یک قاعده عام بر طبق قانون آمریکا کارفرما برای تمامی خسارات توسط اقدامات کارگر در قلمرو و محدوده وظایف ومأموریت شرکت مسئول خسارات می‌باشد. بر همین اساس و به طور مشابه شخصی که اتومبیلش را به دیگری قرض می‌دهد ممکن است بابت تمام خساراتی که توسط قرض کننده ایجاد می شود مسئول شناخته شود. ‌بنابرین‏ اگر مالک اتومبیل، ماشینش را به شخص ثالثی برای رانندگی بدهد در صورتی که او می دانسته راننده مبتدی است مالک اتومبیل دارای مسئولیت نامحدود خواهد بود.^[۲۸]

۲-۲-۱-۱ دلبسته ناایمن اجتنابی(گروهA)

کسانی که در گروهA₁ قرار دارند در برابر غریبه ها مضطرب نمی شوند و زمانی که مادر کودک را ترک می‌کند کودک اعتراض کمتری می‌کند و ممکن است حضور مادر را نادیده بگیرد. افرادی در گروهA₂ قرار می گیرند که از طرد شدن از طرف دیگران می هراسند و با وابستگی شدید به دیگران از اضطراب خود می کاهند(شافر،۲۰۰۰). کودکانی که در زیر گروهA قرار دارند رفتار جستجوی مجاورت یا مراقبت را آمیخته با رفتار اجتناب از مجاورت و زندگی مراقب نشان می‌دهند و به نظر می‌رسد که کودکان دارای دلبستگی اجتنابی در عواطف شان نسبت به مادر بی تفاوتند ولی این امر ظاهری است چرا که آزمایش ها الگویی از برانگیختگی فیزیولوژیکی را نشان می‌دهند که بیانگر چشم نهفته در آن ها است.

۲-۲-۱-۲ دسته ایمن(گروهB)

کسانی که به گروه ایمن دلبسته می‌شوند از والدین به عنوان مبنا و اساس ایمنی بخش جهت و جستجوی محیط پیرامون خود استفاده می‌کنند و در دیدار مجدد با مادر در موقعیت ناآشنا به احساس و آرامش دست می‌یابند و بلافاصله به اکتشاف و ایمنی می پردازند و هنگامی که کودک ناراحت می شود سعی در ایجاد تماس فیزیکی با مادرش را دارد. چرا که این تماس فیزیکی به کودک کمک می‌کند که آرامش یابد. کودکان با الگوی دلبسته ایمن قادر هستند تا روابط دلبستگی جدیدی را شکل دهند، در حالی که روابط قبلی با والدین شان را نگه می دارند کودکان زیر گروه ۱B پس از جدایی از نگاره دلبستگی با تمام توان تعامل خود را با نگاره آغاز می‌کنند کودکان زیر گروه B₂ مجاورت و تعامل با مادر را جستجو می‌کنند اما کمتر از زیر گروه B₃ رفتار مجاورت را از خود نشان می‌دهد. کودکان B₁ و B₂ بعضی اوقات رفتار اجتنابی از خود نشان می‌دهند اما رفتار دلبستگی ایمن از رفتار اجتنابی نیرومندتر است. کودکان B₃ اغلب به صورت ایمن دلبسته می‌شوند و به طور فعال در تماس و تعامل فیزیکی با مادر هستند. کودکان B₄ ممکن است یک رفتار اجتنابی مقاومتی در آن ها دیده شود به طور کلی کودکان ‌گروه‌های A و B کمتر و یا اصلا مقاومتی در مقابل نگاره دلبستگی نشان نمی دهند(شافر،۲۰۰۰).

۲-۲-۱-۳ دلبسته ناایمن مقاوم یا اضطرابی/ دوسوگرا (گروهC)

این افراد سعی می‌کنند در نزد نگاره دلبستگی (مادر) بمانند و هنگامی که مادر در کنار آن ها حضور دارد کمتر به جستجوی محیط پیرامون خود می پردازند و زمانی که مادر جدا می شود به شدت ناراحتی خود نشان می‌دهند اما هنگامی که مادر بر می‌گردد، کودک، دوسوگرا(دمدمی مزاج) است ‌به این معنی که از طرفی تمایل برای مجاورت به مادر را دارد و از طرفی دیگر وقتی مادر با گرمی و صمیمیت با او برخورد می‌کند از خود مقاومت نشان می‌دهد ضمنا این کودکان از غریبه ها حتی زمانی که مادرش حضور دارد اجتناب می‌کند(شافر،۲۰۰۰). کودکان زیر گروه C₁ و c₂ مقاومت قوی یا متوسطی را نسبت به نگاره دلبستگی نشان می‌دهند اما کودکان زیر گروه C₂ بسیار منفعل بوده و در حضور مادر کمتر به جستجو محیط می پردازند و نگران و مضطرب بنظر می‌رسند(کولین،۱۹۶۰).

۲-۲-۱-۳ دلبستگی جهت نایافته یا سازمان نایافته(گروهD)

اخیراً سبکی تحت عنوان دلبستگی جهت نایافته سازمان نایافته کشف شده که به عنوان زیر شاخه ای از سبک دلبستگی ناایمن محسوب می شود این سبک به ترکیبی از سبک های دلبستگی اجتنابی و مقاوم می‌باشد که به صورت سردرگمی در فرد بازتابش را نشان می‌دهد که آیا به مراقب نزدیک شود یا از او اجتناب کند(شافر^[۴۱]،۲۰۰۰).

۲-۲-۲ انواع دلبستگی بزرگسالان

طبقه بندی دلبستگی بزرگسالان ‌بر اساس پرسش نامهAAS

مقیاس دلبستگی بزرگسالان ابتدا در سال ۱۹۹۰ به وسیله کالینر ورید تهیه شد و در سال۱۹۹۶ مورد بازنگری قرار گرفت. مقیاس دلبستگی بزرگسالان سه زیر مقیاس وابستگی، نزدیکی و اضطراب دارد.

1. 1. وابستگی میزان اطمینان و تکیه کردن آزمودنی به دیگران را نشان می‌دهد.

1. 1. نزدیکی میزان صمیمیت و نزدیکی عاطفی آزمودنی به دیگران را می سنجد.

1. اضطراب میزان نگرانی فرد از طرد شدن را مورد ارزیابی قرار می‌دهند.

آزمودنی ها بر مبنای نتایج به دست آمده در یکی از سه گروه دارای سبک دلبستگی ایمن، اضطرابی و اجتنابی قرار می‌گیرد.

ثبات دلبستگی

پژوهشگران معتقدند که طرح بندی دلبستگی در طول زمان ثابت می ماند در« موقعیت ناآشنا نوزادان ۱۲ماهه مورد آزمون قرارگرفتند و پس در ۱۸ ماهگی همین آزمون تکرار شده نتایج نشان داد عموما نوزادان در این دو مقطع زمانی یک گونه طبقه بندی می‌شوند. نوزادانی که در ۱۲ماهگی دلبستگی ایمن داشتند در ۱۸ ماهگی هم ایمن درجه بندی شدند، همین طور نوزادانی که الگوی دلبستگی اجتنابی دوسوگرا نشان دادند در طول فاصله ۶ ماهه در همین وضع ثابت باقی ماندند( والترز، ۱۹۹۲). پژوهش ها نشان دادند که بعضی کودکان تغییر از دلبستگی ایمن به سمت دلبستگی اضطراب را نشان می‌دهند مخصوصا اگر سطح فشار روانی خانواده بالا باشد. همین طور اگر تغییر موقعیت خانواده همراه با کاهش تنش باشد نوزادان در طول زمان به سمت دلبستگی ایمن گرایش پیدا می‌کنند( کسیدی، ۱۹۹۸). لذا باید در نظر داشت به رغم وجود شواهد مبنی بر تداوم دلبستگی شواهدی وجود دارد که سبک های دلبستگی دائم نیستند. در شرایط فعالی، تداوم سبک دلبستگی در طول زمان و دلایل تداوم به میزان کمتر یا بیشتر هنوز مورد بحث است(کرتیندن^[۴۲]،۱۹۹۲). یافته هایی که تاکنون به دست آمده بیانگر قابلیت تغییر در روابط دلبستگی است. همان طور که وان(۱۹۹۰) نشان داده است. دلبستگی کودک مادر مانند هر ارتباط عاطفی دیگر ناشی از تعامل است. این دلبستگی ها حتی بعد از شکل گیری پیوند عاطفی به رشد خود ادامه می‌دهد(وان،۱۹۹۰). اگر کودک ، دلبستگی ایمن با مراقبت خود برقرار کند، احتمالا دلبستگی ایمن را نیز با دیگران به دنبال خواهد داشت. ‌بنابرین‏ رابطه دلبستگی با مراقب نخستین نوع الگوی دلبستگی را فراهم می‌کند، و این الگو به دیگر اعضای خانواده، که انتظار می رود پیوند هیجانی مشابه را با کودک برقرار کنند بسط داده می شود( ماین^[۴۳] و همکاران،۱۹۸۵).

بزرگسالی و کیفیت دلبستگی

بالبی معتقد است که نظریه دلبستگی حفظ نظریه نظریه تحول کودکی نیست، بلکه نظریه تحول در گستره حیات نیز هست( ویس^[۴۴]،۱۹۹۴).

وی چنین می نویسد: « در حالی که رفتار دلبستگی در اوایل کودکی بیشتر از هر زمان دیگری قابل مشاهده است». اما می توان در«چرخه حیات» و به ویژه در فوریت ها آن را مشاهده کرد»(بالبی،۱۹۷۹).

بینگ هال(۱۹۹۵) استدلال کرد که دانستند اینکه شخصی وجود دارد که نرگان شما است و شما را در ذهن خود جای دارد در هر سن و شرایطی نقش اساسی داشته و به عنوان یک پایگاه ایمنی بخش عمل می‌کند.

n=

n: حجم نمونه پژوهش

d: سطح دقت مطلوب یا سطح خطای حدی

P:نسبت برآورد شده از وجود صفت یا ویژگی در جامعه

q: عدم وجود صفت یا ویژگی

:Zمقدار سطح زیر منحنی در سطح اطمینان مطلوب

بدین ترتیب با فرمول فوق و سطح خطای ۰۸/۰حجم نمونه ۱۵۰ به دست آمد،محقق تعداد۱۷۰پرسشنامه توزیع کرده و در نهایت ۱۵۰پرسشنامه پس از پیگیری محقق حاصل شده است.

۳-۴٫ روش جمع ­آوری داده ­ها

از آنجایی که پژوهش حاضر از نوع توصیفی ‌می‌باشد،همچون بسیاری از مطالعات توصیفی که از منابع ثانویه برای روشن شدن مباحث نظری پژوهش وبدست آوردن اطلاعات مورد نیاز از روش جمع ­آوری کتابخانه ­ای به عنوان مفیدترین روش استفاده می­ شود،از این روش برای جمع ­آوری اطلاعات در زمینه ادبیات ‌و پیشینه پژوهش استفاده گردید.از این رو با مطالعه کتاب­ها،مقالات وسایر منابع کتابخانه ­ای ونیز تحقیقات مرتبط ‌و جستجو در اینترنت واطلاعات مورد نیازجمع­آوری گردید.

برای جمع ­آوری اطلاعات مربوط به فرضیه ­ها ‌و پرسش­های پژوهش،از روش می‌دانی استفاده شده وابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش پرسشنامه ‌می‌باشد.

در پرسشنامه این تحقیق از سوالات بسته استفاده شده است،چرا که پرسش بسته به فرد کمک می­ کند تا با انتخاب یکی از گزینه­ های فراهم شده،سریعتر تصمیم بگیرد وهمچنین استخراج اطلاعاتی راکه باید تحلیل شوند برای پژوهشگر ساده­تر کند.

۳-۵٫ پرسشنامه

پرسشنامه به عنوان یکی از متداول­ترین ابزار جمع ­آوری اطلاعات در تحقیقات پیمایشی،عبارت است از مجموعه ­ای از پرسش­های هدف­دار که با بهره­ گیری از مقیاس­های گوناگون،نظر،دیدگاه وبینش یک فرد پاسخ­گو را مورد سنجش قرار می­دهد(خاکی،۱۳۸۴).

از جمله ویژگی­های یک پرسشنامه مناسب ‌می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱-دارای مقدمه رسا وواضح بوده ‌و سوال­ها بدون ابهام باشند.

۲-سوالات طوری تنظیم شود که آزمودنی تحریک شود به آن­ها پاسخ دهد.

۳-از به کاربردن واژه ­ها، اصطلاحات نامفهوم ونامأنوس و از ارائه سوالاتی که پاسخ­گو رابه پاسخ خاصی هدایت می­ کند پرهیز شود.

۴-از طرح سوالات پیچیده،غیرقابل درک،طویل ودوپهلو اجتناب شود(خاکی،۱۳۸۴).

پس از آنکه پرسشنامه تنظیم شد،یک اجرای مقدماتی از پرسشنامه می ­تواند ‌بر اعتبار آن بیفزاید.هدف از اجرای مقدماتی پرسشنامه برطرف کردن نواقص واشکالات احتمالی است که معمولاً برروی افراد اجرا می­ شود که در درون جامعه آماری قراردارند.اجرای مقدماتی،روایی،پایایی وقابلیت اجرایی پرسشنامه را افزایش می­دهد(خلعتبری،۱۳۸۵).

۳-۶ چگونگی تنظیم پرسشنامه

پرسشنامه مرتبط با این تحقیق در دو بخش کلی تنظیم شده است:

بخش اول:شامل اطلاعات شخصی پاسخ­دهنده است.

بخش دوم:شامل سوالاتی است که به تعیین وبیان رابطه بین ویژگی­های شخصیتی و افشای اختیاریدر بین حسابداران می ­پردازد.

جدول ۳-۱- شاخص ­ها و منابع پرسشنامه

شاخص شماره سؤالات مرتبط به شاخص در پرسشنامه جمع منبع سؤالات امید واری از سوال ۱ تا سوال ۶ ۶ Shogren & et al ,2006 رضایت از زندگی از سوال ۷ تا سوال ۱۱ ۵ Christie and L.Geis, 1960 عزت نفس از سوال ۱۲تا سوال۲۷ ۱۶ Christie and L.Geis, 1960 افشا از سوال ۲۸تا سوال۳۷ ۱۰ کاشانی­پورو دیگران، ۱۳۸۸

۳-۷٫ روایی وپایایی ابزار جمع ­آوری اطلاعات

برای تعیین میزان پایایی پرسشنامه از روش آلفای کرونباخ استفاده شده است. اگر ضریب آلفا بیشتر از ۷/. باشد پرسشنامه از پایایی قابل قبولی برخوردار است(مومنی,۱۳۸۶).

جدول ۳-۲- آلفای کرونباخ متغییرهای تحقیق

متغیرآلفای کرونباختعدادامید واری ۷۱۱/۰ ۶ عزت نفس ۸۰۸/۰ ۱۶ افشای اختیاری ۷۹۱/۰ ۱۰ رضایت از زندگی ۷۷۶/۰ ۵

جدول فوق آلفای کرونباخ و تعداد سوالات مربوط به متغیرها را ارائه می­دهد. از آنجایی که مقدار آلفای کرونباخ برای همه متغیرها بزرگتر از ۷/. است.لذا آزمون از پایایی قابل قبولی برخوردارمی­باشد.

استفاده از پرسشنامه ­های معتبر در سطح ملی و بین ­المللی ‌و تایید اساتید راهنما ومشاور نیز روش تعیین روایی ابزار تحقیق حاضر محسوب می­ شود.

۳-۸٫ روش تحلیل داده ­ها

برای بررسی نرمال بودن داده ­ها از آزمون کولموگوروف – اسمیرنوف و برای آزمون فرضیه ­های پژوهش از روش آزمون همبستگی استفاده می‌گردد. برای بررسی ضرایب همبستگی بین متغیرهای پژوهش، در صورتی که متغیرها دارای توزیع نرمال باشند از روش پیرسون و در صورت عدم برقراری فرض نرمال بودن از روش همبستگی اسپیرمن استفاده می­ شود. همچنین از روش رگرسیون خطی نیز برای بررسی رابطه بین متغیرهای ویژگی­های شخصیتی افراد با افشا استفاده می‌گردد.

۳-۹ خلاصه وجمع­بندی

در این فصل به معرفی روش­های آماری که برای بررسی سوالات وفرضیه­های تحقیق مورد استفاده قرار ‌می‌گیرد،پرداخته شده است.

فصل چهارم

تجزیه­­و­تحلیل داده ­ها

مقدمه

موضوع این فصل تجزیه و تحلیل داده ­ها و آزمون فرضیه ­های پژوهش ‌می‌باشد. ابتدا آمار توصیفی اطلاعات گردآوری شده ارائه خواهد شد. سپس نرمال بودن داده ­ها بررسی شده و در نهایت با بهره گرفتن از آزمون­های آماری، فرضیه پژوهش مورد آزمون قرار خواهد گرفت. پس از بررسی متون و پژوهش­های انجام شده در زمینه موضوع پژوهش، پرسشنامه­ای بر اساس این مطالعات تنظیم شد. پرسشنامه به عنوان ابزار اصلی جمع ­آوری داده ­های پژوهش، شامل دو بخش پرسش­های عمومی و پرسش­های اختصاصی مربوط به متغیرهای تحقیق بود. در توضیحات پرسشنامه، ضمن تشریح اهداف پژوهش و اهمیت آن، به آزمودنی­ها اطمینان لازم ‌در مورد محرمانه بودن پاسخ‏های آن­ها داده شد تا با حسن نیت و اعتماد بیشتری پرسشنامه را تکمیل نمایند. در مجموع تعداد ۱۵۰ پرسشنامه تکمیل گردید که بر اساس اطلاعات استخراج شده از آن­ها، فرضیه های پژوهش آزمون خواهند شد. تجزیه و تحلیل داده ها فرآیندی چند مرحله‌ای است که طی آن داده هایی که به طرق مختلف جمع‏ آوری شده‌اند، خلاصه، دسته‌بندی و در نهایت پردازش می‌شوند تا زمینه برقراری روابط بین داده ها و انجام تحلیل‌های علمی به منظور آزمون فرضیه‌ها فراهم شود. در این فرایند داده ها هم از لحاظ مفهومی و هم از لحاظ تجربی پالایش می‌شوند. در این راستا، تکنیک‌های آماری مختلف در استنتاج‌ها و تعمیم نتایج نقش بسزائی بر عهده دارند.

۱-۱ آمار توصیفی متغیرهای پژوهش

در جدول ۴-۱ آمار توصیفی مربوط به ویژگی­های فردی اشخاصی که پرسشنامه را تکمیل نموده ­اند ارائه شده است. این ویژگی­ها شامل جنسیت، وضعیت تأهل، سن، مدرک تحصیلی، شغل و سابقه کار ‌می‌باشد.

در این جرم موضوع، قیام مسلحانه برابرحکومت اسلامی است و منظورازقیام هرنوع شورش توأم با اعمال زوروخشونت است. واین موضوع غیرازجنگ است چه قیام به نتیجه برسد یا نرسد. ولی باید قیام جهت مقابله باحکومت اسلامی باشد. به نظرمی رسد برخلاف جرم محاربه وافسادفی الارض که میان سلاح گرم وسرد تفاوتی قائل نیست دراینجا قیام کنندگان باید به سلاح گرم مجهز باشند. پس وجود سلاح نقش تعیین کننده درجرم قیام مسلحانه دارد. گروه ‌و جمعیت متشکل ومسلح باید قصد باطنی وتبانی و مواضعه آگاهانه جهت مقابله وضدیت با حکومت جمهوری اسلامی ایران داشته باشد. همین قصد عام مرتکبین مبنی ‌بر قصد خیانت آن ها به کشورجهت تحقق جرم قیام مسلحانه کافی است.

لذا حصول نتیجه قیام مسلحانه شرط ولازم نیست ‌همین‌قدر که قیام مسلحانه امنیت ‌کشور را به خطراندازد کافی است، اعضا وهوادران این گروه ‌و جمعیت متشکل باید ‌با علم واطلاع کامل ازموضوع وهدف گروه ویا جمعیت، عضو یا هوادار آن شده باشند واگرجاهل ‌به این امرباشند طبق قاعده دروالحدود بالشبهات ازعلل رافع مسئولیت کیفری شناخته شده از این حیث قابل تعقیب ومجازات نخواهند بود .

۲-۱۰-۳- ریختن طرح براندازی حکومت اسلامی

مطابق ماده۱۸۷قانون مجازات اسلامی مصوب سال۱۳۷۰ که مقرر می‌دارد: « هرفرد یا گروه که طرح براندازی حکومت اسلامی را بریزد وبرای این منظوراسلحه ومواد منفجره تهیه کند ونیزکسانی که با آگاهی واختیارامکانات مالی مؤثر یا وسایل ‌و اسباب کاروسلاح دراختیارآنها بگذارد محارب ومفسد فی الارض می‌باشد.»

با توجه ‌به این ماده برخلاف ماده۱۸۶، منظورازگروه، گروه ‌و جمعیت متشکل نمیباشد ‌و اشاره به آن دوماده غیرضروری به نظرمی رسد چرا که مسلماًً ‌هر جرمی که ازسوی یکنفرقابل ارتکاب باشد ارتکاب آن ازسوی دویا چند نفر نیزممکن خواهد بود.

درطرح براندازی حکومت اسلامی دودسته ازمرتکبین مورد نظرقانونگذاراست. دسته اول فرد یا گروهی هستند که طرح براندازی حکومت رابریزند وبرای این منظوراسلحه ومواد منفجره تهیه کنند. دسته دوم فرد یا کسانی هستند که ‌با علم واطلاع ازمقصود این فرد یا گروه جهت طرح براندازی حکومت اسلامی، امکانات مالی مؤثر و یا وسایل و اسباب کاروسلاح دراختیارآنها قراردهند. در این ماده ازطرح براندازی تعریفی به عمل نیامده و تشخیص آن به عهده دادگاه ذیصلاح محول شده است. ولی جهت توجیه مسئله میتوان گفت که منظورازطرح براندازی حکومت دادن فکراولیه اقدام، تعیین مختصات و دیدگاه های آن، برنامه ریزی برای انجام عملیات و تدارک لوازم کاراست به نحوی که احتمالا بتواند به سقوط حکومت اسلامی وتغییررژیم سیاسی کشورمنتهی گردد.(پیمانی،۱۳۷۴ : ۵۶ ) پس هر گونه تبانی وتوطئه ولوبه طورشفاهی باشد ممکن است نام طرح برآن اطلاق نمود.

در این جرم صرف وجود طرح برانداز کافی نیست بلکه تهیه اسلحه ومواد منفجره نیز الزامی است. پس داشتن طرح ‌و نقشه براندازی بدون تهیه سلاح ومواد منفجره یا تهیه اسلحه ومواد منفجره بدون وجود طرح لازم برای براندازی حکومت اسلامی کافی نیست وهردومورد لازم ‌و ملزوم یکدیگرند. منتهی اهمیتی ندارد که طرح تهیه شده به مورد اجراگذارده شده یا نشده باشد.(سپهوند،۱۳۶۷ : ۳۷)

مواد منفجره واسلحه به هرنوع ماده ای که قابلیت انفجارداشته باشد وهرنوع وسیله ای که اطلاق اسلحه طبق ضوابط مربوط به آن کند، گویند. با توجه به اینکه قانون‌گذار کلمه مواد منفجره رابعد از کلمه اسلحه به کاربرده، لذا میتوان گفت که منظورازسلاح در این ماده هرنوع سلاحی گرمیی است که قابل احتراق باشد ‌و سلاح سرد از شمول آن خارج است.

در این ماده اشخاص هم که با آگاهی واطلاع ازنیت طراحان براندازی حکومت اسلامی وآگاهی واطلاع ازتهیه کنندگان سلاح ومواد منفجره، امکانات مالی یا وسایل یا اسباب کاروسلاح دراختیارآنان قراردهند به عنوان محارب ومفسد فی الارض شناخته خواهند شد. جهت تحقق این جرم صرف وجود قصد ‌و احراز آنکه به منظوربرانداختن حکومت است، کافی می‌باشد وحصول نتیجه مجرمانه وهدف نهایی مرتکب یا مرتکبین موثردر مقام نیست. لذا کسانی که ‌با علم اطلاع به طراحان براندازی حکومت اسلامی امکانات مالی یا وسایل ‌و اسباب کار و سلاح دراختیارآنان قرارمیدهند، باید اولاً بدون اعمال زور و فشار و اجبار اقدام به اینکارکرده باشند و ثانیاًً این امکانات مالی باید به نحوی باشد که موثردر پیشبرد اهداف طراحان براندازی حکوت اسلامی باشد.

تحقق جرم فوق منوط به اقدام گروهی نیست. بلکه چه فردی وچه گروهی انجام این جرم ممکن است برخلاف جرم قیام مسلحانه. ذکر “یاگروهی” در این ماده زائد است. وسیله تحقق این جرم مهم است زیرا اگر وسیله تهیه شده مواد منفجره نباشد جرم فوق محقق نمیشود. در این ماده معاونت درحکم جرم کامل ومستقل است و مجازات جرم کامل ومستقل برآن است.